تقریری از وجود مطلق و مقید از دیدگاه ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

موسسه تحقیقاتی اسراء

چکیده

به اعتقاد ملاصدرا، حقیقت مطلق وجود، محض هستی و تحقق در خارج است. این حقیقت با وسعت و بساطتی که دارد، برای موجودات دیگر تحققی باقی نمی‌گذارد. در عین حال ملاصدرا، به وجود‌هایی که مقیّد هستند نیز قائل است. ملاصدرا، معتقد است حقیقت مطلق، می‌تواند خود را به صورت هستی‌هایی مقیّد و محدود تنزل دهد. با این تنزل موجودات دیگر محقق می‌شوند. نسبت این موجودات با هستی مطلق، نسبت مقسم با اقسام است. زیرا وجود مطلق با اطلاق مقسمی، تمام اقسام وجود را شامل می‌شود از جمله وجودهای به شرط شیء که همان موجودات مقیّد هستند. ضمن آنکه موجودات مقیّد، دارای متن و وجودی مختص خود هستند؛ مستقل و جدای از وجود مطلق نیستند. وجود مطلق است که به صورت مقیّد جلوه‌گر شده است. هر وجود مقیّدی به یک لحاظ همان واجب الوجود است که مقیّد شده است و به لحاظ آنکه مقداری از حقیقت وجود را متجلی می‌سازد دارای نقصان و فقدان و غیر از واجب الوجود است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

تقریری از وجود مطلق و مقید از دیدگاه ملاصدرا

نویسنده [English]

  • hesam- aldin sharifi
esra
چکیده [English]

به اعتقاد ملاصدرا، حقیقت مطلق وجود، محض هستی و تحقق در خارج است. این حقیقت با وسعت و بساطتی که دارد، برای موجودات دیگر تحققی باقی نمی‌گذارد. در عین حال ملاصدرا، به وجود‌هایی که مقیّد هستند نیز قائل است. ملاصدرا، معتقد است حقیقت مطلق، می‌تواند خود را به صورت هستی‌هایی مقیّد و محدود تنزل دهد. با این تنزل موجودات دیگر محقق می‌شوند. نسبت این موجودات با هستی مطلق، نسبت مقسم با اقسام است. زیرا وجود مطلق با اطلاق مقسمی، تمام اقسام وجود را شامل می‌شود از جمله وجودهای به شرط شیء که همان موجودات مقیّد هستند. ضمن آنکه موجودات مقیّد، دارای متن و وجودی مختص خود هستند؛ مستقل و جدای از وجود مطلق نیستند. وجود مطلق است که به صورت مقیّد جلوه‌گر شده است. هر وجود مقیّدی به یک لحاظ همان واجب الوجود است که مقیّد شده است و به لحاظ آنکه مقداری از حقیقت وجود را متجلی می‌سازد دارای نقصان و فقدان و غیر از واجب الوجود است..

کلیدواژه‌ها [English]

  • تشکیک
  • وجود مطلق
  • ‌ وجود مقید
  • واجب الوجود
  • حقیقت وجود

-      ملاصدرا، صدرالدین محمد، اسرار الآیات، تحقیق محمد خواجوی، چاپ اول، انجمن حکمت و فلسفه ایران، تهران، 1360.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،  تفسیر قرآن، 4 جلد، تحقیق محمد خواجوی، چاپ دوم، انتشارات بیدار، قم، 1366.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،  الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة العقلیة، 9 جلد، چاپ دوم دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1990.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ، شرح الاصول الکافی، 4 جلد، تصحیح محمد خواجوی، چاپ اول، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، 1383.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،  شواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیة، تحقیق آشتیانی، چاپ دوم، نشر دانشگاهی، تهران، 1360.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،  العرشیة، تصحیح غلامحسین آهنى، انتشارات مولی، چاپ اول، تهران، 1361.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،   المبداء و المعاد، تحقیق آشتیانی، دانشگاه مشهد، مشهد، 1380.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،   المشاعر، تحقیق هانری کربن، چاپ دوم، کتابخانه طهوری، تهران، 1363.

-      ـــــــــ ، ــــــــــــــ ،  مفاتیح الغیب، مقدمه و تصحیح  محمد خواجوى‏، چاپ اول، مؤسسه تحقیقات فرهنگى‏، تهران، 1363.

 

-