تلقی ابن عربی از "زمان" در کتاب الفتوحات المکیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب

چکیده

مفهوم زمان علیرغم اینکه مفهومی ساده و روشن به نظر می رسد در عرصۀ تأملات عقلانی از مقولاتی پیچیده و نزاع بر انگیز بوده است. آیا تنها با حضور آدمی است که زمان مطرح می گردد و در نتیجه زمان تنها در ذهن آدمی وجود دارد ؟ به فرض وجود زمان در جهان خارج آیا وجودی جدا از دیگر موجودات دارد و یا از اوصاف آنهاست؟ در همان فرض آیا زمان به بعضی از مراتب هستی مربوط می شود یا همه آنها را در بر می گیرد؟ پرسش‌هایی از این دست در نظریه پردازی فیلسوفان و متکلمان و عارفان پاسخ های گوناگونی یافته است. "زمان " دردیدگاه برجسته ترین عارف مسلمان؛ محیی الدین ابن عربی، تصویری دیگر یافته است. وی بر اساس روش خاصی که در کشف حقیقت برگزیده است و با تکیه به برخی از پیش فرض های هستی شناسانه ،با سرلوحه قرار دادن برخی از آیات قرآن و سخنان نبوی بر این باور است که زمان یا دهر همان تجلیات بی پایان خداوند در قالب اسماء الاهی است که لحظه به لحظه به صورت سلسله مراتبی در تمامی مراتب هستی می گسترد. هدف اصلی مقالۀ حاضر ارایه "روایتی توصیفی- تحلیلی" از دیدگاه ابن عربی است که بر محور آنچه که در کتاب الفتوحات المکیة آورده تنظیم گردیده است .

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

“ Ibn Arabi’s Treatment of theTime in Al-Futuhat al-Makkyya”

نویسنده [English]

  • Hamid reza Hashemi
Theologhy,Faculty Membero of Islamic Azad University,South Tehran Branch
چکیده [English]

Time as a concept despite its simplicity and clarity seems to be one of the most complicated and controversial categories in intellectual area. Whether it is only due to the presence of human being that time turns questionable and thus it only exists in human mind? Given the existence of time in the outside world does it have an independent existence of other creature or should be understood as their features? Given the aforementioned point is time related to certain cosmological levels or it embraces the whole hierarchy? Questions like these have been answered in various ways by philosophers, theologians and mystics. Time as conceived by the greatest Muslim mystic Muhy al-Din Ibn Arabi is of different depiction. According to his own particular method of discovery of truth and relying on certain ontological hypotheses and grounding his arguments on a number of verses of Quran and prophetic traditions, Ibn Arabi seeks to demonstrate that time or Dahr (eternity) is the endless manifestation of God through Divine Names that are continuously revealed in a hierarchical fashion. The chief goal of current essay is providing a “descriptive-analytic narrative” of Ibn Arabi’s view focusing on what has been presented through Al-Futuhat al-Makkyya.

کلیدواژه‌ها [English]

  • time
  • Dahr (eternity)
  • unity of existence
  • Divine Imitation
  • Ibn Arabi

-      ابن عربی، محیی الدین، الفتوحات المکیة فی معرفة الاسرار المالکیة و الملکیة، چهار جلدی، المکتبه العربیة، مصر، 1393ق.

-      ـــــــــــــــــ ،  ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ،9جلدی، دار صادر، لبنان، 2007.

-      ـــــــــــــــــ ،  ایام الشأن، دائرة المعارف العثمانیه، هند، 1959.

-      ـــــــــــــــــ ،  عقلةالمستوفز، تصحیح و ترجمه محمد خواجوی، انتشارات مولی،  تهران، 1391.

-      ابن‌سینا، حسین ابن عبدالله،  الشفاء، الطبیعیات ،تحقیق ابراهیم مدکور و سعید زاید، مکتبة آیت الله المرعشی، قم، 1405.

-      ابوزید، نصر حامد،  چنین گفت ابن‌عربی، برگردان سید محمد راستگو، نشر نی، تهران، 1387.

-      آشتیانی، سید جلال الدین، شرح مقدمه قیصری، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1365.

-      جامی‌، عبدالرحمان، نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تهران، 1369.

-      چیتیک، ویلیام،  ابن‌عربی میراث دار پیامبران، مترجمان محمد سوری و اسماعیل علیخانی ، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران، 1393.

-      حکمت ، نصرالله، تقلید از خدا، انتشارات الهام،  تهران، 1393.

-      حسن زاده آملی،حسن، دروس  فصوص الحکم، بوستان کتاب، قم ،1387.

-      الصادقی، احمد،  عقل و هستی در اندیشه ابن عربی، منرجمان محمد رضا وصفی و مسعود انصاری، جامی، تهران، 1392.

-      عابدی شاهرودی، علی، (1374)، بررسی مقدماتی تئوری زمان،« کیهان اندیشه»، شماره ۶۳، صفحات ۳۲ تا ۶۱

-      فاضل تونی، محمدحسین، تعلیقه بر فصوص الحکم، انتشارات مولی، تهران، 1360.

-      قیصری، داوود،  رسایل قیصری، تصحیح سید جلال الدین آشتیانی، انتشارات دانشگاه مشهد، 1357.

-      کاشانی، عبدالرزاق، شرح فصوص الحکم، انتشارات بیدار، قم،1370.

-     موحد، محمد علی و صمد، شرح فصوص الحکم، نشر کارنامه، تهران، 1358.