مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 19 1 2022 08 23 The Influence of Abu Hamid Mohammad Ghazali on the Religious Developments in India during the Mughal Empire تأثیر ابوحامد محمد غزالی بر تحولات دینی در هندِ عهد گورکانیان 265 293 165751 10.22034/iw.2023.355287.1639 FA محمد رضا عدلی دانشیار گروه ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-3276-4203 Journal Article 2022 08 08 Writings of Muhammad Ghazali had a significant impact on the religious developments of the Mughal Empire. Akbar, established a synthetic religion, called Dīn-i-Ilāhī, and by adopting policies based on tolerance towards the followers of different religions tried to resolve the conflicts between them. This provoked reactions among Sufi-scholars and the necessity of "revival" of religion turned their attention to Ghazali. We can mention Ahmad Sarhindi, Abdul-Haq and Shah Waliullah who have repeatedly cited Ghazali and two of them, Ahmad and Waliullah, like Ghazali, called themselves "renewer". The Ghazali's influence on them can be traced in these areas: An effort to compile the principles of the Shari'a and explain its inner meaning; Dealing with heresies and reviving the tradition; Establishing a parallel between Shari'a and Tariqa and criticizing those Sufis who went beyond the circle of Sharia; Opposition to philosophy; Writing works influenced by Ghazali's books. مکتوبات ابوحامد غزالی بر تحولات دینی عصرِ گورکانیان تأثیر چشم‌گیری داشت. اکبرشاه، با تأسیس دینی التقاطی، موسوم به «دین الهی»، و اتخاذ سیاست‌های مبتنی بر تسامح با پیروان دیگر ادیان، می‌کوشید منازعات میان آنان را مرتفع سازد. این امر واکنش‌هایی را در میان برخی از صوفی‌عالمان آن عصر برانگیخت و ضرورت «احیاء» دین، توجه آنها را به آثار غزالی معطوف کرد. از جمله می‌توان از احمد سرهندی، عبدالحق دهلوی و شاه ولی الله دهلوی یاد کرد که به‌کرات به کتب غزالی استناد کرده‌اند و دو تن از آنها، احمد و ولی‌الله، خود را همچون غزالی «مجدد» می‌خواندند. تأثیر غزالی بر آنها در این حوزه ها مشهود است: کوشش برای تدوین اصول شریعت و تشریح باطن احکام؛ مقابله با بدعت‌ها و احیای سنت سلف؛ برقراری مقارنه میان شریعت و طریقت و نقد صوفیان شریعت‌گریز؛ مخالفت با فلسفه؛ تألیف آثاری متأثر از کتب غزالی. http://www.javidankherad.ir/article_165751_1c7fb7da487a4e572bd978a467925749.pdf