مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 20 1 2023 08 23 What Aristotle means by "Theology" «الهیات» نزد ارسطو و نسبت آن با دین یونانی 201 228 185433 10.22034/iw.2023.390491.1681 FA محمد حبیب اللهی گروه فلسفه دانشکده ادبیات دانشگاه شهید بهشتی 0000-0003-1078-178X احمد عسگری گروه فلسفه دانشکده ادبیات دانشگاه شهید بهشتی 0000-0002-6062-7548 Journal Article 2023 03 21 Most scholars take Aristotle's Theology as Tanzihi, according to which the philosopher tries to refine and rationalize the principle ideas which are given in a certain religion. Some other scholars, on the other hand, deny such a theology in Aristotle and believe that there is an analogical model between Aristotle's Theology and First Philosophy. In this paper both views have been criticized and a third view has been proposed according to which the philosopher encounters the divinity in the course of his philosophizing and bears a rational experience of divinity. So religion is not the basis of First Philosophy for Aristotle, but is its outcome پژوهشگران در مواجهه با الهیات ارسطو عموماً الهیات تنزیهی را به او نسبت می‬دهند. فیلسوف متأله در این الگو دین خود را از فلسفه نگرفته است، بلکه فلسفه را برای تفسیر و قرائت عقلانی خاصی از دین به کار می‬گیرد. او با استفاده از مفاهیم فلسفی تصوراتِ تشبیه‬زده از الوهیت را اصلاح، و الوهیت را تنزیه می‬کند. فیلسوف در این الگو پیش از تفلسف متدین است و با تفلسف قرائت خود را از دین تغییر می‬دهد. در حالی که رویکرد غالب در تفسیر ارسطو همین است، اما عده‬ای چون نتوانسته‬اند چنین الهیاتی در وی بیابند رویکرد دیگری اتخاذ کرده و اساساً الهیاتِ وی را منکر شده‬اند. در این مقاله پس از شرح این دو رویکرد و نشان‬دادن عدم تطابقشان با متون ارسطو به معرفی قرائت الهیاتیِ غیرتنزیهی از مابعدالطبیعه پرداخته‬ایم. فیلسوف در این الگو دینِ پیشافلسفی را عقلانی نمی‬سازد، بلکه در متنِ فلسفۀ خودش الوهیت و امر قدسی را تجربه می‬کند. در اینجا فلسفه مسبوق به دین نیست، بلکه دین مسبوق به فلسفه و محصولِ نهاییِ آن است. بنابراین ارسطو متدین به دین یونانی یا هر دین پیشافلسفیِ دیگری نبوده، بلکه دینِ او عین فلسفۀ اوست. http://www.javidankherad.ir/article_185433_14a6588332a6adc0eb72a02c2f9a0131.pdf