مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Examination and Analysis of Mentalism in the Epistemology of Thomas Aquinas بررسی و تحلیل رویکرد ذهن‌گرایی در معرفت‌شناسی توماس آکوئیناس 47 64 32904 FA غلامحسین خدری استادیار پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 2013 12 07 Although mentalism as well as humanism can be the features of Renaissance, this approach can be found in the thought of those who were before Rene Descartes and Bruno such as Thomas Aquinas. He is the follower of Aristotle in the theory of abstraction in the process of attaining knowledge. Hence he maintains that active and passive intellect are inside the human soul and they incarnate in it. He doesn’t embrace the illuminative theory of knowledge and deems knowledge as a human matter. Mentalism which emphasizes the role of perceiver in attaining knowledge can be seen in the thoughts of this 13^th century Christian theologian and philosopher who was the pioneer of rationalism in the Middle Ages. Therefore, it is hardly surprising to claim that Descartesʼ cogito and the transcendent idealism of Kant owe Aquinas in this respect. اگرچه ذهن‌گرایی و همچنین انسان‌مداری را می‌توان از جمله شاخصه‌های بارز رهاورد رنسانس و فلسفة غرب پس از آن، به شمار آورد، در همین راستا شاید بتوان این رویکرد را در افکار کسانی همچون سنت توماس که متقدم بر رنه دکارت فرانسوی و برونوی ایتالیایی بوده‌اند، نیز یافت. وی که در فرایند حصول معرفت، تابع نظریة تجرید و انتزاع ارسطو است، پیرو موضع ارسطو در این باب، جایگاه عقل فعال و منفعل را درون نفس انسانی می‌داند و قائل به حلول آن در نفس است. آکوئیناس نظریة اشراقی شناخت را نمی‌پذیرد و اساساً معرفت را امری بشری می‌داند. ذهن‌گرایی که همانا تأکید بر سهم فاعل شناسا در حصول شناخت است؛ را می‌توان در اندیشة این متکلم و فیلسوف مسیحی قرن سیزدهم، که خود آغازگر دوره غلبة تفکر عقلی در قرون وسطی است، مشاهده نمود. بدین ترتیب مدعای این خامه خیلی دور از واقعیت نیست که نظام کوژیتوی دکارتی و ای بسا ایدئالیسم استعلایی کانت هم، از این لحاظ وامدار آکوئیناس بوده باشد. http://www.javidankherad.ir/article_32904_1876af03cdc28f1b1d02014a0b91a7c9.pdf