مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 15 1 2018 08 23 The Phenomenology of Free Will in Transcendent Wisdom پدیدار شناسی ارادۀ آزاد در حکمت متعالیه 115 125 69605 10.22034/iw.2018.69605 FA محمد حسین زاده استادیار مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران 0000-0001-7577-4455 Journal Article 2017 07 04 The intuition that humans has about free will, has always been a solid backbone against the overwhelming challenges of free will. In Islamic philosophy, this intuition has been represented in the form of presential knowledge and has been considered as an undoubted knowledge. In this paper, we we have discussed the phenomenology of free will by using the principles of transcendent wisdom by analytical proof method, in the sense that we have examined our intuition about free will and identified its epistemic value. The phenomenological analysis of free will has led us to conclude that the intuition of free will is an interconnected set of ten perceptional components. These components are not identical in terms of epistemological validity and are categorized into three different groups. Some of them are highly visible in the form of presential knowledge or propositions that are directly derived from this particular knowledge (inner experience propositions or VIJDANIAT). This group is absolutely epistemologically valid without any condition. The other group is not highly visible in the form of presential knowledge and requires some evidence to be complete and credible. The third group consists of components that have different degrees, each level has a different epistemological validity than the others. In the intuition of free will, components that are not epistemologically credible provide the context in which, with a common intuition, different interpretations of free will can be presented. شهودی که انسان از ارادۀ آزاد دارد، همواره تکیه‌گاهی مستحکم در مقابل چالش‌های تردیدبرانگیز ارادۀ آزاد به حساب آمده است. در سنت فلسفۀ اسلامی این شهود منحصراً در قالب علم حضوری به اختیار مطرح شده و امری غیر قابل تردید به حساب آمده است، اما آن‌چنان که شایسته است دربارۀ جنبه‌های مختلف و درجات شدت و ضعف این علم حضوری بحث نشده است. در این مقاله با استفاده از مبانی حکمت متعالیه و با روش تحلیلی ـ برهانی، به پدیدار شناسی اراده آزاد پرداخته‌ایم، به این معنا که شهود خود نسبت به ارادۀ آزاد را بررسی کرده و ارزش معرفتی آن را مشخص کرده‌‌ایم. تحلیل پدیدارشناسانۀ ارادۀ آزاد ما را به این نتیجه رساند که شهود ارادۀ آزاد مجموعه‌ای درهم‌تنیده از ده مؤلفۀ ادراکی است. این مؤلفه‌ها از حیث اعتبار معرفت‌شناختی یکسان نیستند و در سه گروه مختلف دسته‌بندی می‌شوند. برخی از آنها به نحو علم حضوری با درجۀ وضوح زیاد هستند و یا گزاره‌هایی هستند که برگرفته از این علم حضوری خاص هستند (گزاره‌های وجدانی). این گروه به طور مطلق و بدون هیچ شرطی به لحاظ معرفت‌شناختی معتبرند. گروه دیگر به علم حضوری با درجۀ وضوح زیاد مستند نیستند و برای معتبر بودن، به تکمیل و تتمیم برخی قرائن و شواهد احتیاج دارند. گروه سوم از امور تشکیکی و دارای مراتب هستند و هر مرتبه از اعتبار معرفتی متفاوتی نسبت به سایر مراتب برخوردار است. http://www.javidankherad.ir/article_69605_51a51d579da973afb5b829446cfbd0d2.pdf