مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Revival of Knowledge in Mathnawi Maʽnavi احیای علم در مثنوی معنوی 5 28 32902 FA شهرام پازوکی دانشیار مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران 0000-0001-7886-9855 Journal Article 2013 12 01 One issue which was the center of attention in Islamic Sufism and mysticism was knowledge and sapience and its aspects and hierarchy, the difference between the real knowledge and sapience and ignorance which shows itself as wisdom, and how it is possible to achieve such a sapience. Hence one of the attempts of the Muslim mystics was –especially when other sciences were considered as a knowledge- to revive the real knowledge. The book entitled ‘The Revival of the Knowledge of Religion’ by Muhammad Ghazali is one of the primitive and obvious examples of such attempt. There is in one respect resemblance between ‘Mathnawi Maʽnavi’ and ‘The Revival of the Knowledge of Religion’. While Mawlavi shows the examples of benightedness and refers to the groups of benighted people in this noble book, he determines the knowledge and intellect and its hierarchy, the relation between sapience and ignorance and demonstrates the benightedness which shows itself as a sapience. He also refers to the relation between knowledge and other sciences. In this paper, I tend to delineate the hierarchy of knowledge such as narrative, intellectual, heartfelt, experiential and mathematical ones and their relations with each other and determine the boundaries of each of them. Furthermore, I consider the relation between the real knowledge and sapience in Mathnawi with the concept of knowledge and consciousness in the modern age. I also examine briefly the question whether mystical thought – as some Muslim intellectuals claim- has hindered the progress of science in the history of the Islamic civilization? از مسائلی که در سنّت تصوّف و عرفان اسلامی به آن توجّه بسیار شده است، مسأله علم و دانایی است و شؤون و مراتب آن و تفاوت دانایی حقیقی از نادانی‏ای که خود را دانایی می‏نماید و اینکه چگونه می‏توان به این دانایی حقیقی رسید. از این‏رو یکی از مساعی اصلی عارفان مسلمان، خصوصاً به هنگامی که علوم دیگر به نام علم مشهور می‏شوند، احیای علم حقیقی است. کتاب احیاء علوم الدین امام محمّد غزالی یکی از نمونه‏های اوّلیه و بارز این تلاش است. مثنویمولوی نیز از یک جهت، احیاء علوم‏‌الدین دیگری است. مولانا در این کتاب شریف در عین اینکه به مصادیق حماقت و نادانی اشاره می‏کند و اصناف نادانان و احمقان را برمی‏شمارد، علم و عقل و مراتب آن و رابطه میان علم و جهل و آن جهل را که علم می‏نماید و ارتباط میان این علم با علوم دیگر را نیز معیّن می‏کند. در این مقاله ضمن نشان‏دادن مراتب علم در مثنوی، اعمّ از نقلی، عقلی، قلبی و تجربی و ریاضی، به بیان ارتباط هر یک با دیگری و تعیین حدّ هرکدام پرداخته می‏شود و به این مسأله نیز توجّه می‏شود که حقیقت دانایی در مثنوی با علم و دانایی در دوره جدید چه نسبتی دارد و این پرسش به طور اجمالی بررسی می‏شود که آیا چنان‏که بعضی از روشنفکران مسلمان می‏پندارند، تفکّر عرفانی مانع پیشرفت علم در تاریخ تمدّن اسلامی شده است؟

http://www.javidankherad.ir/article_32902_1532b681733b6bce2ff7252d8890d550.pdf

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Examination of Creativity in Traditional Art بررسی مسأله خلاقیت در هنر سنتی 29 46 32903 FA شهریار پیروزرام انشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشگاه هنر اصفهان سعید بینای مطلق استادیار گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان. Journal Article 2013 09 08 Creativity is one of the most common notions in art studies. In modern world, being an artist and being creative are identical and often creativity is considered to be akin to novelty. Moreover, it seems to be common belief that traditional art shows a high occurrence of borrowing, repetition, use of conventional themes and disregard for novelty and originality. Although in modern point of view creativity and even authenticity are identical with newness and considered that traditional art lacks it, there are some philosophers such as Ananda Coomaraswamy, Titus Burckhardt, Rene Guenon, Seyyed Hossein Nasr and Anne marie Schimmel, who believe that not only traditional art is creative but also it is the sole kind of art which is really creative. But the question which arises here is whether one can speak of creativity in traditional art in a strict sense? In fact an artistic school transfers the framework of education, the production of works and creativity. By doing so, it can guarantee the identity of artistic works. The derived conclusions in this paper show traditional art has got some principles which according to them, it would be possible to speak of creativity in a strict sense. خلاقیت از مفاهیم رایج در مباحث هنری است. امروزه خلاق بودن و هنرمند بودن یکی انگاشته می‌شوند و اغلب، خلاقیت با نوآوری یکسان دانسته می‌شود. از طرف دیگر باور غالب این است که هنر سنتی، با موضوعات تکراری و کهنه، فاقد خود جوشی و بدیع بودن است. اما بر خلاف نگاه مدرن که خلاقیت و حتی حقیقی بودن را با نو بودن یکی فرض کرده و هنر سنتی را فاقد آن می‌داند، نویسندگان و متفکرانی همچون آناندا کوماراسوامی، تیتوس بورکهارت،[i] رنه گنون،[ii] سید حسین نصر و آن‌ماری شیمل[iii] نه تنها هنر سنتی را هنری خلاق می‌دانند بلکه تنها اینگونه آفرینش‌ها را شایسته اطلاق مفهوم خلاقیت می‌دانند. سؤالی که مطرح می‌شود این‌است که آیا اساساً در هنر سنتی می‌توان از خلاقیت به معنای واقعی کلمه سخن گفت؟ در واقع یک مکتب هنری چارچوب‌های آموزش، تولید اثر، و نیز خلاقیت را انتقال می‌دهد و با این کار هویت و اصالت تولیدات هنری را تضمین می‌کند. نتایج به‌دست آمده در این مقاله نشان می‌دهد که هنر سنتی دارای اصولی است که بر اساس آن می‌توان از خلاقیت به معنی خاص آن سخن گفت.

http://www.javidankherad.ir/article_32903_4d61996cb5a40f214058d84fc7aba126.pdf

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Examination and Analysis of Mentalism in the Epistemology of Thomas Aquinas بررسی و تحلیل رویکرد ذهن‌گرایی در معرفت‌شناسی توماس آکوئیناس 47 64 32904 FA غلامحسین خدری استادیار پژوهشی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 2013 12 07 Although mentalism as well as humanism can be the features of Renaissance, this approach can be found in the thought of those who were before Rene Descartes and Bruno such as Thomas Aquinas. He is the follower of Aristotle in the theory of abstraction in the process of attaining knowledge. Hence he maintains that active and passive intellect are inside the human soul and they incarnate in it. He doesn’t embrace the illuminative theory of knowledge and deems knowledge as a human matter. Mentalism which emphasizes the role of perceiver in attaining knowledge can be seen in the thoughts of this 13th century Christian theologian and philosopher who was the pioneer of rationalism in the Middle Ages. Therefore, it is hardly surprising to claim that Descartesʼ cogito and the transcendent idealism of Kant owe Aquinas in this respect. اگرچه ذهن‌گرایی و همچنین انسان‌مداری را می‌توان از جمله شاخصه‌های بارز رهاورد رنسانس و فلسفة غرب پس از آن، به شمار آورد، در همین راستا شاید بتوان این رویکرد را در افکار کسانی همچون سنت توماس که متقدم بر رنه دکارت فرانسوی و برونوی ایتالیایی بوده‌اند، نیز یافت. وی که در فرایند حصول معرفت، تابع نظریة تجرید و انتزاع ارسطو است، پیرو موضع ارسطو در این باب، جایگاه عقل فعال و منفعل را درون نفس انسانی می‌داند و قائل به حلول آن در نفس است. آکوئیناس نظریة اشراقی شناخت را نمی‌پذیرد و اساساً معرفت را امری بشری می‌داند. ذهن‌گرایی که همانا تأکید بر سهم فاعل شناسا در حصول شناخت است؛ را می‌توان در اندیشة این متکلم و فیلسوف مسیحی قرن سیزدهم، که خود آغازگر دوره غلبة تفکر عقلی در قرون وسطی است، مشاهده نمود. بدین ترتیب مدعای این خامه خیلی دور از واقعیت نیست که نظام کوژیتوی دکارتی و ای بسا ایدئالیسم استعلایی کانت هم، از این لحاظ وامدار آکوئیناس بوده باشد.

http://www.javidankherad.ir/article_32904_1876af03cdc28f1b1d02014a0b91a7c9.pdf

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Explanation of Approaches and the Methodological Process of Illuminative Philosophy تبیین رویکردها و فرایند روش‌شناختی حکمت اشراق 65 79 32905 FA عبدالحسین خسروپناه رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Journal Article 2013 09 17 During the period of Suhrawardi, theologians, jurisprudents and Sufis disagreed with philosophy. In such circumstance, Suhrawardi established a system of knowledge in which mysticism, Quran and demonstration merged together. Not only did Suhrawardi explained the validity of intellect, narration and intuition, he established an intellectual system out of wisdom and philosophy and merged the data of these three sources coherently. This coherence is due to the methodological process of illuminative philosophy which on the one hand vindicates the principle and validity of the sources of knowledge with an intellectual approach. thus, it can be considered as wisdom and philosophy, on the other hand it demonstrates the intuitional and narrative data and since it maintains that the real wisdom is the outcome of the lights of spiritual realm, it can be considered as illuminative. در عصر سهروردی متکلمان، فقها و صوفیان به مخالفت با فلسفه برآمدند؛ در چنین موقعیتی، سهروردی نظامی معرفتی بنا گذاشت که در آن عرفان و قرآن و برهان در کنار یکدیگر قرار گیرند. او ضمن تبیین اعتبار عقل، نقل و شهود، به عنوان سه منبع برای پاسخ به پرسش‌های معرفتی؛ نظامی فکری از سنخ حکمت و فلسفه عرضه نمود و یافته‌های این سه منبع را به صورتی منسجم و هماهنگ در کنار یکدیگر قرار داد. این انسجام و عدم التقاط، ناشی از فرایند روش‌شناسی حکمت اشراق است که از یک سو مبانی و اعتبار منابع معرفت را با رویکرد عقلی اثبات می‌کند و بنابراین از سنخ حکمت و فلسفه است؛ و از سوی دیگر برای یافته‌های شهودی و نقلی اقامه برهان می‌کند، و چون مدعی است حکمت حقیقی حاصل دریافت از انوار ملکوت است؛ اشراقی است.

http://www.javidankherad.ir/article_32905_7bd5137ed5ca385bcf5453dee7f0591f.pdf

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Contemplative Knowledge in the Philosophy of Plato معرفت شهودی در فلسفه‌ افلاطون 81 104 32906 FA ایمان شفیع بیک دانشجوی دکترای فلسفه، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2013 12 04 Plato seeks for a special knowledge that leads human being to the moral virtues and happiness, but his epistemology ends in a negative conclusion at times. It only indicates that knowledge can neither be attained by dialectic nor by any other method pertinent to vocabulary and language, it is also unattainable while the soul is imprisoned in the body. Plato’s solution to this epistemological problem is contemplation (θεωρία). In his middle dialogues, Plato proposes three principal ways of contemplation each of which could be reached by a kind of transcendence. The most important contemplation – described in the Phaedrus- is the one which discarnate soul can achieve through ascending to the realm of divinity. This contemplation is possible for the soul which has already achieved a certain extent of knowledge and has eliminated the mundane concerns with the help of moral virtues. The second way is the contemplation of Beauty as described in the Symposium and the third way is the foregoing contemplation in the allegory of the cave in the Republic VII. In addition to these three ways, there is a hint of contemplation in dream in the Republic IX. It appears that the second and the third and the contemplation in dream depend on the foregoing contemplation in Phaedrus, since they will be obtained in this world and any kind of obtaining knowledge is the recollection of contemplation which the separate soul has gained before its reincarnation (ἀνάμνησις). افلاطون در جست‌وجوی معرفتی‌ است که آدمی را به فضیلت اخلاقی و سعادت برساند؛ اما معرفت‌شناسی او گاه به نتیجه‌ای سلبی می‌انجامد، و تنها حاکی از آن است که به یاری روش دیالکتیک، یا هرگونه روش متکی بر زبان و واژگان، یا مادام که روح در قالب جسم اسیر است؛ نمی‌توان به معرفت رسید. شهود پاسخی ایجابی‌ است که افلاطون برای پرسش معرفت‌شناسی خود می‌یابد. او در آثار میانی خود، به سه طریق اصلی، دستیابی به شهود را ممکن می‌داند، که هر یک در پی نوعی عروج حاصل می‌آید. اصلی‌ترین آنها، که شرح آن در فایدروس می‌آید، شهودی‌‌ است که روحِ مجرد با عروج به ساحت الوهیت به دست می‌آورد. این شهود تنها از روحی برمی‌آید که پیشتر به مرتبه‌ای از معرفت رسیده و خود را با فضیلت‌های اخلاقی از دلبستگی‌های جسمانی رهانده و سبکبال ساخته ‌باشد. دوم، شهود زیبایی در مهمانی؛ و سوم، شهود یادشده در تمثیل غار در کتاب هفتم جمهوری ا‌ست. افزون بر این سه طریق، افلاطون در کتاب نهم جمهوری به نوعی شهود در خواب اشاره‌ دارد. چنین می‌نماید که طریقه‌های دوم و سوم و نیز شهود در خواب وابسته به شهود مذکور در فایدروس‌اند؛ چراکه در این جهان به دست می‌آیند، و هرگونه کسب معرفت در این جهان، یادآوری شهودی ا‌ست که روح مفارق پیش از حلول در تن حاصل آورده‌است.

http://www.javidankherad.ir/article_32906_3ee734aef151cd670413a9ce474c814d.pdf

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران جاویدان خرد 2251-8932 10 2 2014 03 01 The Commentary Tradition ON THE ILĀHIYYĀT OF THE SHIFĀʾ The Commentary Tradition ON THE ILĀHIYYĀT OF THE SHIFĀʾ 5 26 32907 FA محمد جواد اسماعیلی عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران 0000-0003-2292-3909 Journal Article 2013 10 31 This article reviews the commentary tradition around the Metaphysics of Avicenna’s Shifā’ as it evolved in the lands that belonged to Avicenna’s own cultural horizon, most of all in Iran. From this overview it emerges that this tradition is characterized by a keen interest in textual criticism and a solid philosophical grasp of Avicenna’s metaphysical doctrines. This interest is reflected in the variety of writings that this tradition produced. The scope and quality of the surviving material are such that any future edition of Avicenna’s opus major will have to give this tradition its fullest consideration. This article reviews the commentary tradition around the Metaphysics of Avicenna’s Shifā’ as it evolved in the lands that belonged to Avicenna’s own cultural horizon, most of all in Iran. From this overview it emerges that this tradition is characterized by a keen interest in textual criticism and a solid philosophical grasp of Avicenna’s metaphysical doctrines. This interest is reflected in the variety of writings that this tradition produced. The scope and quality of the surviving material are such that any future edition of Avicenna’s opus major will have to give this tradition its fullest consideration.

http://www.javidankherad.ir/article_32907_1f07bbddc628eada053a189cb95d88de.pdf