نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مطالعات علم، موسسۀ حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایران

10.22034/iw.2020.207716.1381

چکیده

در این مقاله می کوشم به تحلیلِ فلسفیِ جایگاه و نقشِ «قواعد» در چارچوبِ زندگیِ اجتماعی بپردازم، و نشان دهم که یک علم اجتماعیِ قواعدبنیاد چه مبادی و لوازمی دارد. در این راستا، ابتدا بحثهای کلاسیکِ وینچ دربابِ «کنشهای معنادار» را بازسازی می کنم، و نشان می دهم که چگونه وینچ با تحلیلِ «زندگی اجتماعیِ قاعده مند» نوعی «جامعه شناسی تفسیری» پی می ریزد. سپس به سه نقدِ اصلی به استناد به «قواعد» به عنوان منبعِ تحلیلهای جامعه شناختی می پردازم، که به نظر می رسد خزانۀ فلسفیِ وینچ برای پاسخ به آنها کفایت ندارد. در گامِ آخر این ادّعا مطرح می گردد که بسیاری از این نقدها به فقدانِ نوعی «نظریۀ عاملیت» در «نظریۀ ساختاریِ» ویتگنشتاینیِ وینچ بر می گردد، و از اینرو می توان با افزودنِ یک نظریۀ عاملیتِ مقتضی آن نقدها را پاسخ گفت. بدین منظور، ایده‌های دیویدسن، دیگر فیلسوفِ تفسیرگرای سدۀ بیستم، به عنوان منبعی ارزشمند برای دستیابی به فهمِ بهتری از رابطۀ کُنشگران با قواعدِ اجتماعی معرّفی می شود.

کلیدواژه‌ها

-        Bohman, James (1991). New Philosophy of Social Science, Polity Press.
-        Davidson, D. (1963) "Actions, Reasons and Causes", Journal of Philosophy, 60: 685–700; reprinted in Davidson 2001a.
-        ـــــــــــــــــــــــ (1970) "Mental Events", in Lawrence Foster and J. W. Swanson (eds.), Experience and Theory, London: Duckworth, reprinted in Davidson 2001a.
-        ـــــــــــــــــــــ(1971) “Agency.” In: Actions and Events. Oxford: Clarendon Press 1980, pp. 43–62.
-        ـــــــــــــــــــ(1973) "Radical Interpretation", Dialectica, 27: 314–28; reprinted in Davidson 2001b.
-        ــــــــــــــــــ (1974) "On the Very Idea of a Conceptual Scheme", Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association, 47: 5–20; reprinted in Davidson 2001b.
-        ــــــــــــــــــ (1975) "Thought and Talk", in S. Guttenplan (ed.), Mind and Language, Oxford: Oxford University Press, reprinted in Davidson 2001b
-        ــــــــــــــــــ (1982a) “Communication and Convention.” In: Inquiries into Truth and Interpretation. Oxford: Clarendon Press 1984, pp. 265–80.
-        ــــــــــــــــــ (1982b) "Rational Animals", Dialectica, 36: 318–27; reprinted in Davidson 2001c.
-        ــــــــــــــــــ (1982c ) "Two Paradoxes of Irrationality", in R. Wollheim and J. Hopkins (eds.) Philosophical Essays on Freud, Cambridge: Cambridge University Press, 289–305; reprinted in Davidson 2004
-        ــــــــــــــــــ (1985) “Incoherence and Irrationality.” In: Problems of Rationality. Oxford: Clarendon Press 2004, pp. 189–98.
-        ــــــــــــــــــ (1986) "A Nice Derangement of Epitaphs", in Lepore (ed.), 1986, reprinted in Davidson 2005.
-        ــــــــــــــــــ (1992) “The Second Person.” In: Subjective, Intersubjective, Objective. Oxford: Clarendon Press 2001, pp. 107–121.
-        ــــــــــــــــــ (1997) “Seeing Through Language.” In: Truth, Language and History. Oxford: Clarendon Press 2005, pp. 127–41.
-        ــــــــــــــــــ (2001) “‘What Thought Requires’”, In: 2004, pp. 135-150.
-        ــــــــــــــــــ (2001a). Essays on Actions and Events, Oxford: Clarendon Press, 2nd edn,
-        ــــــــــــــــــ (2001b). Inquiries into Truth and Interpretation, Oxford: Clarendon Press, 2nd edn.
-        ــــــــــــــــــ (2001c). Subjective, Intersubjective, Objective, Oxford: Clarendon Press.
-        ــــــــــــــــــ (2004). Problems of Rationality, with introduction by Marcia Cavell and interview with Ernest Lepore, Oxford: Clarendon Press.
-        ــــــــــــــــــ (2005). Truth, Language and History: Philosophical Essays, with Introduction by Marcia Cavell, Oxford: Clarendon Press.
-        Habermas, Jurgen (1988). On the Logic of the Social Sciences, The MIT Press.
-        Hutchinson, Phil (2008). There Is No Such Thing as a Social Science: In Defence of Peter Winch, Ashgate Publishing Company.
-        Lerner, Berel Dov (2002). Rules, Magic, and Instrumental Reason, A Critical Interpretation of Peter Winch's Philosophy of the Social Sciences, Routledge.
-        Macintyre, Alasdair, Bell, D.R. (1967) “The Idea of a Social Science”, Proceedings of the Aristotelian Society, Vol.41 (1967), pp.95-132.
-        Taylor, Charles (1982) “Rationality”, in Philosophy and the Human Science (1985). pp.134-151. 
-        Winch, Peter (1964) “Understanding a Primitive Society”, American Philosophical Quarterly, Vol. 1, No. 4 (Oct., 1964), pp. 307-324, Published by: University of Illinois Press.
-        Winch, Peter, (1990) [1958]. The Idea of a Social Science, and its Relation to Philosophy, [ISS] Routledge & Kegan Paul.
-        Wittgenstein, L. (1958). Philosophical Investigations, translated by G.E.M. Anscombe. New York: Macmillan.