جاویدان خرد

جاویدان خرد

«ماهیت» در اندیشه قاضی سعید قمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
2 معاونت پژوهشی، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
3 استاد/موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
چکیده
بررسی دقیق و تفصیلی آثار قاضی سعید نشان می‌دهد اساساً «ماهیت» از نظر قاضی سعید، همان «ما به الشیء هو هو» یا ماهیت بالمعنی الاعم است و ماهیت به معنای «ما یقال فی جواب ماهو» مورد نظر وی نبوده است؛ ماهیت، همان حقیقت، ذات و صورت شیء و در تعبیر دیگر، «ماهیت شیء»، «وجود خاص شیء» است
قاضی سعید در تبیین دو حکم از احکام ماهیت در نحوه تحقق ماهیت در عالم خارج، یعنی دو مسأله جعل و تشخص، نفس «ماهیت» را مجعول به «جعل‌بسیط» از ناحیه جاعل دانسته و هرگونه تقرر ماهیت، پیش از جعل جاعل را نفی می‌نماید و تشخص ماهیت را نیز به «جعل جاعل» می‌داند؛ لذا تحقق ماهیت، نیازمند عروض وجود بر ماهیت نخواهد بود
قاضی سعید در تبیین نحوه تحقق ماهیت در عالم خارج، نفس «ماهیت» را مجعول به «جعل‌بسیط» از ناحیه جاعل دانسته و هرگونه تقرر ماهیت، پیش از جعل جاعل را نفی می‌نماید
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

"Quiddity" in Qādī Sa‘īd Qumī’s Thought

نویسندگان English

Mahdi Hariri 1
seyed mahmoud yousofsani 2
sayyed hossein mousavian 3
1 Irip
2 irip
3 irip
چکیده English

Abstract
Detailed & precise study on Qādī Sa‘īd writings represents that every existent’s quiddity in Qādī Sa‘īd’s thought is identical to what by which it is what it is or quiddity in general (al māhiya bil ma‘na al a‘am) & quiddity as whatness has not been his target in arguments.
In explanation two problems on external realization of quiddity, that are the problem of creation & the problem of distinction, he declares that every quiddity is created by simple creation of it’s creator & denies every kind of being\existence for quiddity before creation of it’s creator, as well he names the creation of creator as the just cause of distinction of every existent, so the externality & distinction of quiddities does not need to accident of existence to become existent & also does not need to attributes to become distinct.

کلیدواژه‌ها English

Qādī Sa‘īd Qumī
Existent
essence
Quiddity
Creation
ابن سینا، ال شفاء ، المنطق، ر صدیر و مراجعه ابراهیم مذکور، رحقیق االب قنواری، منشورات مکتبة
آیة الله المرعشی النجفی، قم، 9939 ه. ق.
 ، _____ الشفاء، االلهیات، تصدیر و مراجعه ابراهیم مذکور، تحقیق االب قنواتی، منشورات مکتبه آیة الله
المرعشی النجفی، قم، 9939 ه. ق.
 ، _____ االلهیات من کتاب ال شفاء ، رحقیق ح سن زاده ،ملی،چاپ اول، مرکز االعالم اال سالمی،
قم، 9899ه.ش.
 ، _____ االشارات و التنبیهات، مف شرح الصواجه نصیرالدین الطوسی و المحاکمات لقطب الدین
الرازی، رحقیق کریم فیضی، 8ج، چاپ اول، مؤسسه مطبوعات دینی،9838 ه . ش
 ، _____ ابنسینا، االشارات و التنبیهات، چاپ اول، البالغه، قم، 9899 ه. ش.