جاویدان خرد

جاویدان خرد

گادامر در برابر معرفت‌شناسی دکارتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
حسین شقاقی
گروه مطالعات میان فرهنگی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
10.22034/iw.2023.404539.1704
چکیده
دکارت مبانی اصلی اندیشه مدرن را پایه-گذاری کرد. گادامر در مقام منتقد اندیشه مدرن، طبیعتا به فلسفه دکارت رویکرد انتقادی دارد. بسیاری از مضامین فلسفه گادامر بدون التفات به این نکته قابل فهم نیست. معرفت‌شناسی دکارت منشاء پیدایشِ ایده عقل مطلق و در عین حال بشری‌ای در تاریخ فلسفه مدرن است که از چشم‌انداز آن می‌توان به معرفت و حقیقت همه‌شمول و یقینی دست یافت. اندیشه‌های گادامر در باب فهم و حقیقت به طور مستقیم به این رویکرد دکارتی در معرفت‌شناسی مدرن انتقاد دارد. انتقاد گادامر به رویکرد دکارتی معرفت‌شناسی مدرن، مبانی اصلی اندیشه دکارت را هدف قرار می‌دهد؛ از جمله مفهوم عقل مطلق، مبناگرایی، معرفت یقینی، و رد اعتبار سنت. در اینجا رویکرد انتقادی گادامر به این مضامین دکارتی را مطالعه می‌کنیم و سپس سعی خواهیم کرد گادامر را در برابر مساله‌ی دکارتی اعتبار و توجیه معرفت‌شناختی قرار دهیم و پاسخ ماخوذ از آثار او را بررسی کنیم.
کلیدواژه‌ها
گادامر
دکارت
معرفت شناسی مدرن
مبناگرایی
یقین
سنت
موضوعات

عنوان مقاله English

Gadamer against Cartesian epistemology

نویسنده English

Hossein Shaqaqi
Assistant professor, Department of contemporary intercultural philosophy, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran. Iran.
چکیده English

Descartes found the main basis of modern thought. As a critic of modern thought, Gadamer has a critical approach to Descartes' philosophy. If we don't pay attention to this point, we can't understand many themes of Gadamer's philosophy. Descartes' epistemology is the origin of the idea of absolute human reason in the history of modern philosophy, from its perspective, one can achieve universal and certain knowledge and truth. Gadamer's thoughts on understanding and truth criticize this idea, i.e. this Cartesian approach in modern epistemology. Gadamer's criticism of the Cartesian approach of modern epistemology targets the foundations of Descartes' philosophy; e.g. the concept of absolute reason, foundationalism, certainty, and denying the validity of tradition. Here we will examine Gadamer's critical approach to these Cartesian themes and then we will try to ask the Cartesian problem of validity and epistemological justification from Gadamer and examine the possible answer derived from his works.

کلیدواژه‌ها English

Gadamer
Descartes
modern epistemology
foundationalism
certainty
tradition
-        کوزنزهوی، دیوید، (1371) حلقه انتقادی، مراد فرهادپور، انتشارات گیل
-        گروندن، ژان (1393)، هرمنوتیک، محمدرضا ابوالقاسمی، نشر ماهی، تهران
-        Cling, Andrew D. (1985) “Foundationalism and Permanence in Descartes' Epistemology” The Southern Journal of Philosophy Vol. XXIII, No. 2. pp.145-156
-        Descartes, René (1641), - Meditations First Philosophy- (Oxford World's Classics) Michael Moriarty, Oxford University Press, USA (2008)
-        Descartes, Rene (1649) - The Passions of the Soul and Other Late Philosophical Writings- (Oxford World's Classics) Oxford University Press (2016)
-        Echeverria, Eduardo J. (2006)- “Gadamer’s Hermeneutics and the Question of Relativism” in: Hermeneutics at the Crossroads- Kevin J. Vanhoozer (ed.), James K. A. Smith (ed.), Bruce Ellis Benson (ed.) - Indiana University Press3
-        Gadamer, Hans-Georg (1977) Philosophical Hermeneutics, University of California Press
-        Gadamer, Hans-Georg (1981), “Hermeneutics as Practical Philosophy,” in Reason in the Age of Science, trans. Frederick G. Lawrence (Cambridge, MA: MIT Press, 1981), pp. 88–112.
-        Gadamer, Hans-Georg (1979), “The Problem of Historical Consciousness,” in Interpretive Social Science: A Reader, ed. Paul Rabinow and William M. Sullivan (Berkeley: University of California Press)
-        Gadamer, Hans-Georg (2013) Truth and Method, translation revised by Joel Weinsheimer and Donald G. Marshall, Bloomsbury
-        Grondin, Jean (2003) - The philosophy of Gadamer- Plant, Kathryn (tr) McGill-Queens University Press Acumen, (Continental European philosophy)
-        Hylton, Peter (2007) Quine, Routledge, New York
-        Lawn, Chris and, Keane, Niall (2011) The Gadamer Dictionary, Continuum, (Continuum Philosophy Dictionaries)
-        Ma, Lin and Van Brakel, Jaap, (2016). Fundamentals of Comparative and Intercultural Philosophy, State University of NewYork Press
-        Malpas, Jeff (2022) "Hans-Georg Gadamer" in Stanford Encyclopedia of Philosophy, <https://plato.stanford.edu/entries/gadamer/>
-        Meyers, Robert G. (1988) - The Likelihood of Knowledge -(Philosophical Studies Series 38) Springer Netherlands
-        Moser, Paul K. (1999) "foundationalism" in: The Cambridge Dictionary of Philosophy, 2nd Edition-Robert Audi, Cambridge University. pp. 321-323
-        Nixon, Jon (2017) Gadamer: 'the problem of method' Lancaster Seminar Paper, <https://www.researchgate.net/publication/316968729_Gadamer_%27the_problem_of_method%27>
-        Quine, W.V.O. (1969), "Epistemology Naturalized" in Ontological Relativity and Other Essays (New York: Columbia University Press) 69-90
-        Wachterhauser, Brice (2002) “Getting it Right: Relativism, Realism and Truth” in: The Cambridge Companion to Gadamer, Robert J. Dostal. Cambridge University Press.