در تطبیق فلسفه‌ها بنابر آن‌چه که پیشگامانی هم‌چون کربن درنظر دارند، هم باید به مشترکات دو دستگاه فکری نظر داشت و هم بر تمایزات؛ درواقع با یافتن نقاط مشترک و بر مبنای آنها، به مقارنه دو تفکر در موارد اختلافی پرداخت. براساس‌این و نیز با پذیرش این واقعیت که در همه دستگاه‌های فلسفی ، عنصر و یا عناصری مشترک هستند، می‌توان همه این نظام‌های فکری را در ضمن ساختاری سلسله‌مراتبی، مورد تطبیق قرارداد وآن ‌را «تطبیق‌رتبی» نامید، هدف این نوع تطبیق، می‌تواند چیزی بیش از مقارنۀ صرف دستگاه‌های فلسفی باشد و شاید بتواند در بستر مفاهمه‌ای علمی و منطقی، نقص هردستگاه را نشان‌داده و متناسب با خود آن دستگاه، راه ارتقاء آن‌را نشان‌داد. لذا در این نوشتار با بهره از روش تحلیلی، توصیفی، پس‌از بیان مختصات چنین تطبیقی میان دستگاه‌های فلسفی، چگونگی پیاده‌سازی آن در قالب دو روش صعودی و نزولی، بیان‌شده و به‌منظور ارائه یک نمونه از هر دو روش، ابتدا با معرفی ملاصدرا به‌عنوان فیلسوفی که می‌توان از منظری خاص، چنین تطبیقی را درآثارش صورت‌بندی نمود، تلاش‌گردید که با بررسی نوع مواجهه او با مسئله مواد ثلاث در بخش کوچکی ازکتاب اسفار اربعه، امکان و چگونگی روش نزولیِ این تطبیقی، میان سه دستگاه فلسفی مشائی، تشکیک خاصی و وحدت شخصی وجود در مسئله مذکور، نشان‌داده‌شود. هم‌چنین؛ مسئله نحوه تحقق موجودات و کثرت آن‌ها در سه دستگاه مذکور از این منظر رتبی، مورد تطبیق قرار گرفت تا نمونه‌ای برای روش صعودی تطبیق مذکور، ارائه‌شود