خمیرة ازلی در نزد سهروردی و رنه‌گنون

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

چکیده

سهروردی در کتب خود از خمیرة ازلی و ابدی یا خمیرة مقدّسه‌ای سخن به میان آورده که بدون اطّلاع از آن نمی‌توان در زمرة حکمای حقیقی جای گرفت. در کتاب مطارحات، «کلمة» نخستین را که همان خمیرة ازلی است در دو رشتة شرقی (خسروانی) و غربی (فیثاغورسی) ترسیم کرده است که سرانجام در یک نقطه جمع گردیده‌اند و سهروردی خود وارث این امانت گران‌بهاست. رنه گنون نیز به طریق مشابهی از خمیرة ازلی(la Tradition primordiale) سخن گفته است که مظهر نخستینی دارد و مظهر بازپسینی: مظهر اوّل آن آیین هندو و مظهر آخر آن دین اسلام است. در این مقاله، با استناد به گفتاری از گنون دربارة سَناتَنَه دهَرمَه (خمیرة ازلی و ابدی)، رأی او با رأی سهروردی برابر نهاده شده است.

کلیدواژه‌ها