بررسی و تحلیل نظریه حرکت توسطیه و قطعیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شاهد، تهران

2 استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد

چکیده

از دیدگاه ابن‌سینا حرکت توسطیه، بودن متحرک میان مبدأ و منتهای حرکت است و حرکت قطعیه، انتزاع صورت‌های خیالی از حدود حرکت و لحاظ آنها به صورت مجتمع است. مطرح شدن اشکالاتی به وجود حرکت سبب گردیده که بهمنیار قائل به نفی وجود حرکت قطعیه شود و میرداماد حرکت قطعیه و توسطیه؛ هر دو را در خارج موجود بداند. صدرالمتألهین در برخی موارد متمایل است که حرکت قطعیه درخارج وجود دارد و در برخی موارد وجود خارجی حرکت توسطیه را می‌پذیرد. علامه طباطبایی قائل به وجود حرکت توسطیه و قطعیه هر دو در خارج است. نگارندگان در پژوهش حاضر تبیین نموده‌اند که مقصود ابن‌سینا توسط حکیم سبزواری به خوبی درک شده و حرکت قطعیه امری ذهنی و حرکت توسطیه حقیقتی خارجی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Evaluation and Analysis of the Mediating and Traversing Movement

نویسندگان [English]

  • Mahmood Saidiy 1
  • Seyyed Muhammad Musawy 2
چکیده [English]

In the view of Avicenna, mediating movement is the being of moved between origin and end of the movement, and traversing movement is the abstraction of imaginary forms from the terms of movement and picturing them collectively. Due to raising some objections to the existence of movement, Bahmanyar denied the objective existence of the mediating movement; on the contrary Mirdamad accepted the objective existence of both of them. Mullah Sadra in some cases is inclined to accept the objective existence of the mediating movement and in other cases accepted the objective existence of the traversing movement. Tabatabaei believes in the objective existence of both of them. In this paper the authors have proven that only Sabzevari has grasped the view of Avicenna about these two movements- which is the objective existence of the mediating movement and the subjective existence of traversing movement- very well.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Avicenna
  • Sabzevari
  • Mediating movement
  • Traversing movement