نوع متوسط بودن ماهیت انسان از منظر ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اصفهان و عضو هیأت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر

2 استادیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان

چکیده

سخن از هویت و حقیقت انسان در حکمت متعالیه رنگ و بوی تازه‌ای به خود می‌گیرد. ملاصدرا با تکیه بر نظریه‌ها و مبانی ویژه خود از جمله اصالت وجود، حرکت جوهری و حدوث جسمانی و بقای روحانی نفس، که حکیمان پیش از وی به آنها راه نبرده بودند، مباحثی را درباره انسان به میان آورد که خاستگاه نوآوری‌هایی در نظام فلسفی او شد. از جمله مهم‌ترین این نوآوری‌ها باید به مسألة حد ناپذیری ماهیت انسان اشاره کرد.
صدرالمتألهین بر پایه مبانی پیشین و اشاره به نحوه وجود خاص انسان سخن از دگرگونیِ نوعیِ انسان به‌میان آورد. براین اساس حیوانِ ناطق، نوع متوسط دانسته می‌شود و می‌تواند تحت اجناسِ بهیمی، سبعی، شیطانی و ملکی واقع شود و از انواع گوناگون مندرج در این اجناس برخوردار شود. وی با تکیه بر دریافت خود از ماهیت انسان، به دگرگونی مسائل مهم حکمت پرداخت. این پژوهش معطوف به تبیینِ نظریة تازه‌ ملاصدرا درباره ماهیت انسان و واکاوی مقدمات و مبانی این دیدگاه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Human Nature is Middle Species from Mulla Ṣadra’s Point of View

نویسندگان [English]

  • Bagher Gorgin 1
  • Hamed Naji Eṣfahani 2
چکیده [English]

Talking about the nature and reality of human being in the transcendent theosophy is really innovative. Relying on his special theories and principles, such as primacy of existence, physical creation and spiritual duration of soul that the philosophers before him had no way through, Mulla Ṣadra brought about issues on human being which became the origin of some innovations in his philosophical system: infinity of human nature inability to limit the reality of human being are among them.
Based on the preceding principles which refer to the special way of human existence, Ṣadr al-Mota’lehin talked about the transformation of human species. In that sense, the rational animal is considered as the moderate type and can be subcategorized to beast, ferocious, devil, and divine genus and Ṣadra, relying on his understanding of human nature, embarked on making substantial changes in important theosophical issues. The author in the present study is trying to explain the new theory of Mulla Ṣadra on human nature and to analyze the basic and fundamental principles of this viewpoint.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Mulla Ṣadra
  • Essence
  • Anthropology (the Study of mankind)
  • primacy of existence
  • substantial motion
  • Substance
  • form