بررسی و نقد انتقادات شیخ احمد احسائی به «قاعده بسیطالحقیقة کل‌الاشیاء» در حکمت متعالیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی.

2 استادیار دانشگاه شاهد

چکیده

بسیط‌الحقیقه یکی از قواعد مهم حکمت متعالیه است که ملاصدرا به اثبات و تبیین برهانی آن پرداخته است. این قاعده، اهمیت بسیاری در تبیین و حل مسائل گوناگون فلسفی دارد و از دو بخش واجدیت همه صفات کمالی و سلب نقائص آنها تشکیل شده است. شیخ احمد احسائی انتقاداتی را به هر دو بخش این برهان وارد می‌داند. انتقادات احسائی به قسمت اول این قاعده، ناشی از خلط و مغالطه در بازگشت سلب نقائص و صفات سلبی به ایجاب و دارا بودن صفات کمالی، نبود تعدد جهات و حیثیات در وجود بسیط و سالبه محصله بودن سلب نقائص و نه موجبه معدوله بودن آنهاست. انتقادات احسائی به قسمت دوم این قاعده نیز ناشی از شیئیت وجودی نداشتن اعدام و سلوب،  لذا وجود خارجی نداشتن آنها و تعلق اراده خداوند به همه موجودات حتی صورت‌های ذهنی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Investigation of the Shaykh Ahmad Ahsá'í's Critics to the Principle of Basit- al - Haqiqah (Indivisible Nature) in the Transcendental Philosophy

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Mousavi 1
  • Mahmmoud saidiy 2
چکیده [English]

The indivisible nature is one of the most important principles in the Transcendental Philosophy which Mulla Sadra proves it. This principle has very important role in the explanation and solving some philosophical problems. This principle has two sections: having all perfection attributes and not having their limitations. Shaykh Ahmad Ahsá'í proposes some critics to both sections of this principle.  His critics to the first part is fallacy in these things: implication of not having limitation to having perfection, not having multiplicity in the indivisible nature because of its simplicity. Ahsá'í's critics to the second part is fallacy in these things: nothingness of the extinct, and not having external being and dependency of all things to the God's will even their imaginations. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indivisible nature
  • Mulla Sadra
  • Ahsá'í
  • perfection
  • limitation