تشکیک وجود و ماهیت در نظام فلسفی شیخ اشراق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد سطح عالی حوزه قم

چکیده

بحث تشکیک یکی از مهمترین مسائل فلسفی است که در نظامات فلسفی بدان پرداخته شده است. صدرالمتالهین قائل به تشکیک در وجود بوده و با تفتیش در نظام مشایین، ایشان را نیز قائل به تشکیک خاصی میداند. ولیکن قرائت صدرا و اتباع ایشان از تشکیک در نظام اشراقی، تشکیک ماهوی است. زیرا صدرا، اعتباریت وجود را در نظام فلسفی شیخ اشراق به معنای معقول ثانی منطقی پنداشته فلذا شیخ اشراق را اصالت ماهوی دانسته و مباحث تشکیکی ایشان را در ساحت ماهیت معنا کرده است.
نگارنده قائل است که اولاً: اعتباریت وجود در نظام اشراقی به معنای معقول ثانی منطقی نیست تا اینکه شیخ اشراق را اصالت ماهوی بدانیم بلکه وی قائل به عینیت وجود است و اعتباریت به معنای معقول ثانی فلسفی است. و ثانیاً: شیخ اشراق فقط مباحث تشکیک را در ماهیت مطرح ننموده بلکه تمایز تشکیکی را در ساحت وجود نیز طرح نموده است. و ثالثاً: اگر ایشان قائل به تشکیک ماهوی است به جهت این است که وجود و ماهیت را در عالم خارج منحاز از یکدیگر نمیداند فلذا تشکیک وجود منجر به تشکیک ماهیت خارجیه نیز می شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Shaping the existence and nature of the Sheikh Ishraq's philosophical system

نویسنده [English]

  • meysam zanjirzan hosseyni
استاد سطح عالی حوزه قم
چکیده [English]

Contemplation is one of the most important philosophical issues discussed in philosophical systems. Sadr al-Mota'alahin believes in being in existence and by inspecting the system of the Muslims, he also considers them to be special. However, the reading of Sadrà and his citizens is irrelevant in the context of the Illuminationist system. Because Sadra considered the validity of existence in the philosophical system of the Sheikh of Ishraq as a reasonable rational second, therefore, Sheikh Ishraq is considered as a material origin, and has conveyed its artistic arguments in the nature of nature.
The author believes that, firstly, the validity of existence in the system of ishraqi is not reasonable in the sense of the Secondary, until Sheikh Ishraq is considered to be the material origin, but he believes in the objectivity of existence, and credibility is a reasonable mean of philosophical second. And secondly: Sheikh Ishraq has not only raised the issues in the nature, but has also made a distinct distinction in the field of existenceAnd thirdly: if he believes in the material creation, it is because of the fact that he does not distinguish between existence and nature in the external world, and thus the existence of existence leads to the appearance of the external nature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Ishraq
  • " "the appearance of existence
  • " "the formation of nature
  • " "the originality of nature
  • " "reasonable second"

-      ابن سینا، حسین، شفا، مکتبة آیة الله المرعشى، قم، ‏1404ق.

-      _________ المباحثات‏، انتشارات بیدار،  قم، 1371ش.

-      بهمنیار بن المرزبان‏، التحصیل‏، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ‏1375 ش.

-      سبزواری، مولی هادی، شرح المنظومه فی المنطق و الحکمه، انتشارات بیدار، قم، 1386ش.

-      سهروردی، شهاب‌الدین‏، مجموعه مصنفات شیخ اشراق‏، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگى، تهران‏، ‏1375 ش.

-      _________ هیاکل النور، نشر نقطه، تهران، 1379ش.

-      صدرالمتألهین، محمد، تعلیقه بر حکمت اشراق، انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا، تهران، 1392.

-      ___________ الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1981.

-      ___________الشواهد الربوبیة فى المناهج السلوکیة، المرکز الجامعى، مشهد، 1360.

-      قطب الدین شیرازی، محمود، شرح حکمة الاشراق، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی تهران، 1383ش.