تاملی بر سمانتیک و متافیزیک قابلیت‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه آموزشی فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی

10.22034/iw.2021.240463.1436

چکیده

هدفِ نخستِ مقالۀ حاضر معرفیِ مبحثِ قابلیت‌ها در فلسفۀ تحلیلی و روایتِ تاریخِ آن از زاویۀ مسئله‌های سمانتیکی و متافیزیکیِ آن‌ها است. برای این منظور من ابتدا پرسشِ سمانتیکی و پرسشِ متافیزیکی در قبالِ قابلیت‌ها را از هم تفکیک می‌کنم. سپس پنج رویکردِ سمانتیکِ مختلف به قابلیت‌ها (یعنی تحلیلِ شرطیِ ساده، تحلیل‌ناپذیر دانستن، تحلیل‌های شرطیِ اصلاح‌شده، تحلیلِ نوعی و تحلیلِ مدرج) و متافیزیک‌های متناظر با آن‌ها را معرفی می‌نمایم. به نظرِ من نقدهایی که بر تحلیلِ شرطیِ ساده و تحلیل‌های شرطیِ اصلاح‌شده وارد آمده است برای ردِّ آن‌ها کافی است. من علاوه بر روایتِ این نقدها سه نقدِ جدید علیهِ تحلیلِ نوعی و دو نقدِ تازه نیز بر تحلیلِ مدرج وارد می‌کنم. در نتیجه از دیدِ من رویکردِ سمانتیکی که قابلیت‌ها را تحلیل‌ناپذیر می‌داند ارجح است. این تحلیل‌ناپذیری و به همراهِ امکانِ قابلیت‌هایی که هرگز به نمایش در نمی‌آیند دلایلِ خوبی را برای رویکردِ متافیزیکیِ قابلیت‌باوری فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها