مبانی فلسفی هنر در آثار ابن‌سینا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

.

چکیده

یکی از مؤلفه­های اصلی هنر، زیبایی است. به نظر ابن­سینا زیبایی به معنای عام (محسوس و نامحسوس)، کمال اخیر یا داشتن همه اوصاف شایسته و بایسته است. به نظر او عناصر زیبایی محسوس، نظم، تقارن، حُسن تألیف، اعتدال، وحدت و اتّفاق در یک شیء است. منشاء نهایی زیبایی، جمیل مطلق است. لذت بخشی، ایجاد دوستی و عشق، اِعجاب و تحسین‌برانگیزی از جمله آثار زیبایی بر روی نفس مُدرِک‌اند. زیبایی امری عینی و آفاقی است. هنر طبق مبانی ابن­سینا قابل تعریف به «فعل صورت بخشی زیباست». محاکات که در نزد افلاطون و ارسطو اساس هنر تلقی می­شد، در نزد ابن­سینا معنای عامی دارد و با محاکات مدّ نظر افلاطون و ارسطو متفاوت است. طبق دیدگاه شیخ الرئیس، خیال مبدأ قریب همه آثار هنری است. ابن­سینا دربارة قوّه خیال و متخیّله به وجه مبسوط بحث می­کند که  در آفرینش هنری، نقش مهمّی ایفا می­کنند. منشأ بعید هنر در نزد شیخ الرئیس میل غریزی به محاکات، میل فطری به زیبایی‌جویی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

philosophy of art in Avesina'books

نویسنده [English]

  • Hossein Hashemnejad
چکیده [English]

Nowadays, the role and importance of art has grown ever more than ever before. Due to the growing importance of art, there is a strong tendency towards the theoretical discussions on art. This research studies the nature of art and its main and secondary components in the works of Avicenna. One of the main components of art is beauty. In Ibn Sina's view, beauty is in the general sense (sensible and immaterial), last perfection and completeness, or having all the desirable and required qualities. In his opinion, the elements of sensible beauty are order, symmetry, good combination, unity and unification. The origin of beauty is absolute beauty that is God. The creation of love, admiration and astonishment are some of the effects of beauty on the subject of perception. Beauty is a real, objective thing Art According to the views of Ibn Sina can be defined as creating beautiful form. The imitation that was considered the foundation of art for Plato and Aristotle has a  different  meaning for  Ibn Sina. According to the works of Ibn Sina. the imagination is the source of all artwork. Avicenna discusses detailed about imagination. The remote source of art in works of  Ibn Sina, is a natural desire for beauty and  Implicit desire to imitate. As the philosophy of the art of Ibn Sina is extracted and formulated with a proper logical structure, there will be new, and important  ideas for both the philosophers and artists.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Beauty" "Ibne'Sina"
  • "harmony"
  • "art” imaginatio

 

 

-        آدورنو و مارکوزه، زیبایی شناسی انتقادی، ترجمه امید مهرگان، نشر گام نو، تهران،1382.

-        آزبورن و چیلورز، سبک‌ها و مکتب‌های هنری، ترجمه فرهاد گشایش، انتشارات مارلیک، تهران، 1386.

-         ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، ج2، نشر البلاغة، قم، 1375.

-        ـــــــــ،  الشفاء (المنطق، الهیات،الریاضیات)، تحقیق ابراهیم مدکور، الاب قنواتی، انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، قم،1405هـق.

-        ـــــــــ،  النجاة من الغرق فی بحر الضلالات، ویرایش محمد تقی دانش‌پژوه، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 1379.

-        ـــــــــ،  رسالة فی العشق، تحقیق حلمی ضیاء اولکن؛ دانشکده ادبیات استانبول، استانبول، 1953.

-        ـــــــــ،  المبدأ و المعاد، تصحیح عبد الله نورانی، مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل با همکاری دانشگاه تهران، تهران، 1379.

-        ـــــــــ،   رسالة فى ما تقرر عنده من الحکومة، تحقیق حلمی ضیاء اولکن؛ دانشکده ادبیات استانبول، استانبول، 1953.

-        ـــــــــ،   پنج رساله شیخ الرئیس، تصحیح احسان یار شاطری، انتشارات دانشگاه همدان، همدان، 1383.

-        ـــــــــ،   رساله نفس، تصحیح موسی عمید، دانشگاه همدان و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، همدان،1383.

-        ارسطو، متافیزیک، ترجمه شرف الدین خراسانی، انتشارات حکمت، تهران، 1348.

-        ـــــــــ،  فنّ شعر، عبد الحسین زرین‌کوب، امیر کبیر، تهران، 1387.

-        افلاطون، مجموعه آثار، ترجمه محمد حسن لطفی، رضا کاویانی، خوارزمی، تهران،1380.

-        دورانت، ویل، لذّات فلسفه، ترجمه عباس زریاب خویی، سازمان‌ انتشارات‌ انقلاب‌ اسلامی‌، تهران، 1380.

-        طوسی، نصیر الدین، اساس الاقتباس، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، 1367.

-        فارابی، ابونصر، آراء اهل المدینة الفاضلة و مضادتها، مکتبة الهلال، بیروت،1995م.

-        ـــــــــ،   المنطقیات للفارابی، مکتبة آیة الله مرعشی نجفی، قم، 1408.

-          Carroll , Noel.(2001).Beyond Aesthetic: Cambridge University pres