Sophia Perennis

Sophia Perennis

Ibn Arabi: His Status and Importance in Iran

Document Type : Original Article

Author
Shahram Pazuki
Professor at the Iranian Institute of Philosophy.
10.22034/iw.2026.584768.1890
Abstract
This paper examines the unique status of Muhyiddin Ibn Arabi, famously known as "Al-Shaykh al-Akbar" (The Greatest Master), within the intellectual and Sufi mystical landscape of Iran, with a particular focus on the contemporary era. Ibn Arabi has been the most influential Sufi mystic in the Islamic world, and specifically in Iran; his works have transcended the intellectual boundaries of numerous thinkers, profoundly impacting philosophers, theologians, and jurists alike. Consequently, while one group has elevated his stature to the title of "Muhyiddin" (The Reviver of Faith), another group has accused him of error and even heresy, dubbing him "Mumit al-Din" (The Destroyer of Faith).
The widespread reception of Ibn Arabi in Iran is best understood in comparison to his compatriot and contemporary, Ibn Rushd (Averroes). While Ibn Rushd’s Aristotelian rationalism took root in the Islamic West (Andalusia) and served as a precursor to Western modernity, it was Ibn Arabi’s Sufi mystical-intuitive thought that resonated in Iran, intertwining with Shi'a traditions and Sadraean philosophy. Renowned commentators such as Sayyid Haydar Amuli and Shah Nimatullah Wali sought to demonstrate—and even expand upon—the compatibility of his core doctrines (such as the Unity of Being and the Perfect Man) with Shi'a esoteric teachings.
Furthermore, this article addresses the critiques and challenges surrounding Ibn Arabi, which are classified into four general categories: 1) Religious critiques (concerning issues like the Unity of Being and Pharaoh’s faith at the time of death); 2) Shi'a theological and jurisprudential critiques (theologically regarding the infallibility of prophets and perceived anti-Shi'a sentiments, and jurisprudentially concerning issues like takattuf—folding hands—in prayer); 3) Modern intellectual and literary critiques (such as accusations of plagiarism, linguistic ambiguity, and phantasmagoric speculation); and 4) Political critiques (the so- called link between his doctrine of Wilayah and the contemporary theory of Wilayat-e Faqih). The third and fourth categories, which are largely modern and specific to contemporary Iran, constitute the primary focus of this article’s analysis and critique.
Ultimately, the author emphasizes that understanding Ibn Arabi necessitates an acquaintance with his internal logic and symbolic mystical language, as well as an "inner dialogue" with him. Ibn Arabi’s views and expressive style cannot be judged or measured through the lens of modern thought; indeed, his perspective on language is fundamentally opposed to that of analytic philosophers. In any event, Ibn Arabi is not merely a historical figure; his presence in contemporary Iranian literature, art, philosophy, and even politics remains vibrant and provocatively challenging.
Keywords
Ibn Arabi: Commentators and Critics
Mysticism and Analytic Philosophy
Literary and Political Critique of his Works
Ibn Arabi and Persian Literature
Sympathetic Dialogue (Inner Resonance) with Ibn Arabi
Subjects
قرآن کریم.
عهد عتیق (کتاب مقدس)، سفر تکوین، باب دوم.
ابن‌عربی، محیی‌الدین، (بی‌تا)  الفتوحات المکیه، ۴ جلد، بیروت: دارصادر.
افلاکی، شمس‌الدین احمد، (۱۳۶۲) مناقب‌العارفین، به کوشش تحسین یازیچی، تهران: دنیای کتاب.
آشتیانی، سید جلال‌الدین، (1387) مقدمه بر شرح فصوص‌الحکمه فارابی، تحقیق محمد ملکی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
آملی، سید حیدر،(۱۳۵۴) نص‌النصوص فی شرح فصوص‌الحکم، تصحیح و مقدمه عثمان اسماعیل یحیی و هانری کربن، تهران: انستیتو ایران و فرانسه.
آملی، سید حیدر، (1368) جامع‌الاسرار و منبع‌الانوار، تصحیح و مقدمه عثمان اسماعیل یحیی و هانری کربن، تهران: انستیتو ایران و فرانسه، چ2.
آملی، سید حیدر،(۱۳۸۵ ش) المحیط الاعظم و البحر الخضم فی تأویل کتاب الله العزیز المحکم، با تصحیح و مقدمه موسوی تبریزی، قم: المعهد الثقافی نور علی نور.
بخارا، (۱۳۸۶) «گزارش شب ابن‌عربی»، شماره ۶۲، تهران.
جهانگیری، محسن، (۱۳۷۵) محیی‌الدین ابن‌عربی چهره برجسته عرفان اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چ4.
الحماد، زیاد بن عبدالله، (۱۴۳۲ ه.ق) العلاقة بین المتصوفة و الامامیة، الریاض.
رضوی، مرتضی، (۱۳۹۰) «نقد ابن‌عربی در آینه فصوص»، فصلنامه سمات، سال دوم، شماره ۶، پاییز و زمستان.
شاه نعمت‌الله ولی، سید نورالدین، (۱۳۵۷) رساله‌های حضرت سید نورالدین شاه نعمت‌الله ولی، به سعی جواد نوربخش، تهران: خانقاه نعمت‌اللهی.
عراقی، فخرالدین، (۱۳۶۳) لمعات، با مقدمه و تصحیح محمد خواجوی، تهران: انتشارات مولی.
غفاری، حسین، (۱۳۹۱) جدال با مدعی، تهران: انتشارات حکمت.
قزوینی، ملا عبدالنبی، (۱۳۹۰) تذکره میخانه، به کوشش احمد گلچین معانی، ج ۷، تهران: انتشارات اقبال.
کدیور، محسن، (1378) حکومت ولایی، تهران: نشر نی.
مطهری، مرتضی، (۱۳۹۰) کلیات علوم اسلامی (بخش چهارم: عرفان)، ج ۱۴، تهران: انتشارات صدرا.
ملکیان، مصطفی، (۱۳۹۳)  «در حسن کار موحّد و نقد ابن عربی»، در کتاب با قافله شوق (ارج‌نامه دکتر محمدعلی موحد)، به اهتمام محمدطاهر خسروشاهی، تبریز.
منتظری، آیت‌الله حسینعلی (۱۳۸۲) «باب مفتوح اجتهاد» در کتاب اندر باب اجتهاد، به کوشش سعید عدالت‌نژاد، تهران: طرح نو.
موحد، محمدعلی، (1385) فصوص الحکم، ترجمه فارسی، مقدمه، تهران: نشر کارنامه.
وکیلی، محمدحسن، (۱۳۹۸) محیی‌الدین شیعه خالص، مشهد: مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلامی.
Chittick, William (2012), "Wahdat-al Wujud in India", Ishraq, Islamic Philosophy Yearbook, No. 3, Moscow, (P. 39).