«مراتب سعادت» در فلسفة اخلاق ارسطو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مطالعات علم،‌ مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران

چکیده

سعادت در فلسفة اخلاق ارسطو محوریت دارد. اما بین مفسران ارسطو دربارة چیستی سعادت، راه شناخت آن و برخی امور مرتبط دیگر، اختلاف نظر وجود دارد. جان مکدَوْل تفاسیری جدید از این مباحث به دست می­دهد. به نظر او افعال درست، مقوّم سعادت هستند. تنها فضیلت‌مند می‌تواند چنین افعالی را بشناسد. ارزش این افعال واقعی است. دلیل اخلاقی از درون منظر فضیلت­مند است. ارسطو هم با استناد به کارکرد انسان، از نظرش در باب سعادت دفاع بیرونی نمی­کند. ما استدلال می­کنیم که ارسطو به «مراتب سعادت» قائل است: «سعادت حیوانی»، «سعادت انسانی» و «سعادت الهی». مکدَوْل «سعادت حیوانی» و «سعادت الهی» را لحاظ نمی­کند. ارسطو در مقام فیلسوف، بر اساس کارکرد زیستی انسان، دربارۀ این سه نوع سعادت و مراتب آنها استدلال می­کند. و فضایل (رذایل) هستند که ارزش ذاتی دارند و ارزش افعال فرع بر ارزش آنهاست. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

 

-         ارسطو، سیاست، ترجمة حمید عنایت. چاپ سوم، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، تهران، 1371.

-         ــــــ، منطق ارسطو (ارگانون)، ترجمة میرشمس­الدین ادیب سلطانی، مؤسسه­ انتشارات نگاه، تهران،  1378.

-         ــــــ، در آسمان، ترجمة اسماعیل سعادت، انتشارات هرمس، تهران، 1379.

-         ــــــ،  اخلاق نیکوماخوس، ترجمة محمد حسن لطفی، طرح نو، تهران، 1385الف.

-         ــــــ، مابعدالطبیعه، ترجمة محمد حسن لطفی، طرح نو، تهران،  1385ب.

-         ــــــ، دربارة نفس، ترجمه و تحشیه علیمراد داودی، انتشارات حکمت، تهران، 1389.

-          Barnes, Jonathan, (Ed.). 1984. The Complete Works of Aristotle. Princeton University Press.

-          ــــــــــــــــــــــ . 1995. “Aristotle and the methods of ethics.” In Terence Irwin (Ed.) Classical Philosophy: Collected Papers, Volume 5. Aristotle's Ethics. Garland Publishing.

-          Hankinson, R. J. 1995. "Philosophy of Science." In J. Barnes (Ed.). The Cambridge Companion to Aristotle. Cambridge: Cambridge University Press.

-          Irwin, T. H. 2006. "Aristotle’s Use of Prudential Concepts." In C. Macdonald and G. Macdonald (Eds.). McDowell and His Critics. Blackwell Publishing Ltd.

-          ـــــــــــــ . 2007. The Development of Ethics. Vol. 1. Oxford: Oxford University Press.

-          Kraut, Richard. 2006. “How to Justify Ethical Propositions: Aristotle’s Method.” In Richard Kraut (Ed.). The Blackwell Guide to Aristotle’s Nicomachean Ethics. Blackwell Publishing Ltd

-          Lloyd, G. E. R. 1968. Aristotle: The Growth and Structure of his Thought. Cambridge University Press.

-          McDowell, J. 1978. "Are Moral Requirements Hypothetical Imperatives?"  Aristotelian Society Supplementary Volume lii. Reprited in McDowell, 1998a.

-          ـــــــــــــ . 1979. "Virtue and Reason." The Monist, lxii. Reprited in McDowell, 1998a.

-          ـــــــــــــ . 1980. "The Role of Eudaimonia in Aristotle’s Ethics." Proceedings of the African Classical Associations 15. Reprited in McDowell, 1998a.

-          ـــــــــــــ . 1995. "Eudaimonism and Realism in Aristotle’s Ethics." In R. Heinaman (Ed.). Aristotle and Moral Realism, London: UCL Press.

-          ـــــــــــــ . 1996a. "Deliberation and Moral Development in Aristotle." In Stephen Engstrom and Jennifer Whiting (Eds.). Aristotle, Kant and the Stoics. Cambridge: Cambridge University Press.

-          ـــــــــــــ . 1996b. "Two Sorts of Naturalism." In Rosalind Hursthouse, Gavin Lawrence, and Warren Quinn, (Eds.). Virtues and Reasons: Philippa Foot and Moral Theory. Oxford: Clarendon Press. Reprited in McDowell, 1998a.

-          ـــــــــــــ . 1998a. Mind, Value and Reality. Cambridge, Ma.: Harvard University Press.

-          ــــــــــــ . 1998b. "Some Issues in Aristotle’s Moral Psychology." In Stephen Everson, (Ed.). Companions to Ancient Thought: 4: Ethics. Cambridge: Cambridge University Press. Reprited in McDowell, 1998a.

-          ــــــــــــ . 2006. "Response to Irwin." In C. Macdonald and G. Macdonald (Eds.). McDowell and His Critics. Oxford: Blackwell Publishing.

-          Molland, A. George. 1990. "Aristotelian Science." In R. C. Olby et al. (Eds.). Companion to the History of Modern Science. London: Routledge.

-          Neurath, O. 1959 [1932]. "Protocol Sentences." In A. J. Ayer (Ed.). Logical Positivism. Free Press.     

-          Nussbaum, Martha C. 2001. The Fragility of Goodness: Luck and Ethics in Greek Tragedy and Philosophy. 2nd ed. Cambridge University Press.

-          Ross, D. 1995 [1923]. Aristotle. 6th ed. London:Routledge.

-          Wardy, R. 2003. "Ancient Greek Philosophy." In N. Bunnin and E. P. Tsui-James (Eds.). The Blackwell Companion to Philosophy. 2nd ed. Oxford: Blackwell Publishing.

-          Wiggins, D. 1998. Needs, Values, Truth. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press.

-          Zagzebski, Linda Trinkaus. 1996. Virtues of the Mind. Cambridge University Press.