جاویدان خرد

جاویدان خرد

رویکرد فلسفی ابن‌سینا در تعلیقات بر اثولوجیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیأت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران
چکیده
یکی از آثار مغفول‌مانده شیخ در شناخت نظام فکری و فلسفی او تعلیقات وی بر اثولوجیای منسوب به ارسطوست. این تعلیقات که به صورت پراکنده بر مواضعی از اثولوجیا نوشته شده‌اند موضوعات گوناگونی از خداشناسی، نفس‌شناسی، عقول و مبادی نخستین، ادراک حقیقت مبدأ اول و مسائل بسیار دیگری را در برمی‌گیرند. محورهای مهم مورد توجه شیخ در این تعلیقات نخست نفس‌شناسی و دیگر ارتباط نفس با مبدأ اول است. در محور نفس‌شناسی تعلیقات شیخ علاوه بر شرح جنبۀ انتقادی نیز دارد و به‌ویژه وجود نفس قبل از پیدایش بدن و یا واجد بودن ادراکات و معارفی را قبل از ارتباط با بدن برای آن نمی‌پذیرد و در محور ارتباط نفس با مبدأ اول و درک حقیقت کمال و جمال او ادراک عقلانی و مبتنی بر استدلال را در این زمینه ناتمام می‌داند و تنها مشاهدۀ حقه را راه درک آن حقیقت به شمار می‌آورد. در مجموع می‌توان گفت شیخ در
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفاء، تصحیح: ابراهیم بیومی مدکور، تحقیق: محمود خضیری و الأب قنواتی..، مصر، قاهره، المطبعة الأمیریة، 1371 ق(1952 م).
_______ ، النجاة، ویرایش: محمدتقی دانش‌پژوه، تهران، مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1364 ش.
مایر، فریتس، بهاء ولد؛ زندگی و عرفان او، ترجمۀ مریم مشرف، تهران، هرمس، 1399 ش.
بلخی، محمدبن حسین خطیبی (بهاء ولد)، معارف، تصحیح بدیع الزمان فروزانفر، تهران، کتابخانۀ طهوری، 1352 ش.
ژیلسون، اتین، روح فلسفه قرون وسطی، ترجمۀ علیمراد داودی، تهران، علمی فرهنگی، 1394 ش.
السبزواری، ملاهادی، شرح المنظومة، تصحیح و تعلیق آیت الله حسن‌زاده آملی، تهران، نشر ناب، 1369 ش.
فلوطین، اثولوجیا،  تعلیقات قاضی سعید قمی، تهران، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، 1401 ش.
ارسطو، درباره نفس، ترجمۀ علیمراد داودی، تهران، حکمت، 1369 ش.
بدوی، عبدالرحمن، ارسطو عند العرب، کویت، وکالة المطبوعات، 1978 م.
داوودی، علیمراد، عقل در حکمت مشاء، تهران، دهخدا، 1349 ش.
 
Adamson, Peter, The Arabic Plotinus: a philosophical study of the "Theology of Aristotle",Gorgias Press LLC, 2017.
Adamson, Peter, Studies on Plotinus and al-kindi, Routledge, 2020.
Adamson, Peter, A History of Philosophy Without Any Gaps: Classical Philosophy, P. S., Oxford University Press, 2014.        
Endress, G., "The Circle of al-Kindi," in The Ancient Tradition in Christian and Islamic Hellenism, edited by G. Endress and R. Kruk (Leiden: Research School CNWS, 1997.
Gohlman, W.E, The Life of Ibn Sina, Albany: State of University of New York, 1974.
Gutas,  Dimitri, Avicenna and the Aristotelian Tradition, Leiden: Brill, 2014.